Batavia-Bandung-Bogor en KNIL!

Natuurlijk kwam niet iedereen zo naar Nederland? En ook niet met een boot als links onder afgebeeld! De zelfde contrasten in tijd? Een paar dagen of een maand onderweg! Erg veel kan ik me niet herinneren, als dat ik in een militaire plunjezak zat, omdat ik zo mijn vader niet in de weg zat en hij voor mijn zus kon zorgen, wel vraag ik me soms af? Mis ik een stuk van de film? Was de Baboe bij ons? Dit meer als een soort zekerheid, voor mijn zus en mij? Mijn vader daar hoefde ik me geen zorgen om maken, begin februari 1952 hoe verzin je het? Hartje winter in Holland en winter? Wat moesten we ons daar bij voorstellen? En dat is dan het gegeven! Een kind moet alles maar laten gebeuren! Wat ik buiten die kou, goed weet? Was de blijheid om daar over die betonnen landingsbaan te lopen, het gekken is, dat het ene moment ik de afstand goed in kon schatten, bij het uitstappen van het vliegtuig en dan toen ik naar opa en oma liep, niet meer weet of dat in een hal was? Wel zie ik me in hun armen vallen! Lege ruimte om me heen! En zo loop ik de deur uit en speel langs de kant van het water(slootje) in Amstelveen, natuurlijk werd deze deur door opa of oma open gemaakt, buiten die kaaiman op de kast met zijn enge groene ogen is er weinig wat me bij is gebleven, tot ik wakker werd in dat kinderhuis! Wat moet dat “erg” geweest zijn? Dat een kind een gat in zijn geheugen heeft, verdringt en verdrinkt in zijn tranen en later in alle andere rotzooi! Ontbreekt alleen de beschrijvingen in Amsterdam, die als zwarte striemen in mijn ziel gekerfd zijn, als of een ploeg vrij spel had gekregen en nu denk in het jaar 2019 aan al die onbekenden, misschien nog wel minder bedeeld en de eindstreep nooit hebben gehaald of dakloos, vertrokken van ellende, naar een ander land? Het land wat ook nooit en te nimmer, dat zal zijn als het land waar ze vandaan kwamen, al zullen veel zich neergelegd hebben en een nieuw bestaan opgebouwd, als of er niets is gebeurd, misschien was mijn begin te heftig en daardoor mijn dwaling als in een labyrint, nooit thuis, altijd onderweg!

Krullen,slag in haar!

zo als elk verhaal, heeft ook deze er een! Een vervolg, terwijl het schrijven van gisteren bekeken word, in verschillende landen, zo hoop ik jou te vinden of ieder geval je kinderen of klein kinderen, het zou betekenen dat je het hebt overleefd en dat je niet op een van die grafvelden ligt, zo ver van ons vandaan? Het was als of je leefde, lang en gelukkig, ver weg, hier vandaan, misschien wel in Utrecht of Den Haag, het zou kunnen? Werd je daar grijs en keek vol trots om je heen? Misschien wel een vrij-gezellin? Nee daarvoor spreken die ogen te veel? Die ogen die genieten van iedere dag, van mensen om je heen! Brutaal, als ik ben! wil ik alles van je weten, want je ben mijn nicht, ook weer een! waar ik te laat bij kwam? Wat voor een straf moesten we ondergaan! Waar we geen schuld aan hebben, wel deel! En dat terwijl de wereld nog steeds verdeeld is en ons lot? Zich blijft herhalen in miljoenen verhalen! En diep gekerfd in die grijze massa en nu die foto, op mijn netvlies!

Een walnoot die kraakt!

Daar was je weer, een paar jaar geleden kreeg ik je foto, een stralende foto met je kind? Het is een onderdeel van een leuke dag in de tropen, met familie en vrienden, alleen heb ik die enorme grote vraag? Wat is je voornaam? Wat is de naam van je dochter? Zijn jullie door die verschrikkelijke oorlog met Japan gekomen en alles daarna? Levend? heeft je dochter een gezin gesticht? Kreeg ze kinderen, vermoedelijk heb ik een foto van je! gemaakt in Utrecht rond 1890-1900, deze foto hier schatten we rond 1925-1930 je dochter 11a 13 jaar? Meer weet ik niet dan Dat je of een zus of zusje bent uit het eerste huwelijk van Opa Willem Mackaij-Mackay of je zou een nichtje kunnen wezen? Via Jan Trappel een verre neef van me, kreeg ik te horen, dat er nog een familie Mackay-Mackaij naar Nederlands-Indie vertrok, rond die tijd eerste foto? Maar het kan ook een foto zijn gemaakt in Utrecht, bij een bezoek aan Nederland, dit laatste werd geopperd door een verre, verre verwant! Dit gebeurd als je gaat zoeken en vragen? Kijk waar ik al ben gekomen, al zijn er foto’s die ik niet mag delen! En zo hoop ik dat op een dag! Een klein kind of achter klein kind zegt? Verrek dat is overgroot moeder of oma, of mijn tante? Het antwoord zou een leegte opvullen! En deze foto namen, namen waar iemand mee geboren word en sterft en voor het na geslacht blijft voort bestaan! Want een tante en nicht ben je van me, hoe je het draait of keert!

Borsten en geen sex

Natuurlijk was het even zoeken? Welke foto zet je nu bij zo’n text? Deze man, mijn opa, die ik nooit gezien heb, laat staan iets herkenbaars in vind? Als technisch tekenaar werkte hij in de KNIL, vocht zelfs een jaar in Atjeh mee en kreeg hiervoor en medaille en een voor trouwe dienst! Hij huwde twee keer, verloor zijn beide vrouwen vroeg en huwde beide jong, dus hij had smaak en had veel kinderen verwekt, in het onderzoek naar hem, kwam ik in de USA zijn naam tegen en in England volkstelling, zijn naam en namen van een der vrouwen, gelukkig bezit ik zijn geboorte bewijs, anders zou opa in drie├źn gesplitst zijn! Van zijn eerste vrouw? Helene Jacoba Engeler weten we niet zeker of de foto van haar is? Ze baarde in korte tijd 7 kinderen en stierf 1894 31 jaar jong, de foto die we hebben, geeft een magere vrouw weer, maar zo als gezegd geen zekerheid? Zijn tweede vrouw huwde hij 1896 negentien jaar en overleed 1923 dus was 46 jaar jong, Willem bleef 16 jaar alleen achter en blies zijn laatste adem uit in 1938, hem is bespaart gebleven de tweede wereld oorlog, maar niet zijn kinderen, van zijn kinderen weten we dat enkele een vroege dood stierven en ieder geval drie, kwamen om in de Bersiap periode in Batavia, bij elkaar gedreven uit hun huis gesleurd, de drie gaven zijn bij de “graven stichting” van hen, ze zijn zo onherkenbaar geweest, dat men alleen de achternaam had? Dit natuurlijk aan de hand van oog getuigen, die wisten welke familie uit huis gesleept werden om op gruwelijke wijze te verdwijnen, hier van ontbreekt, natuurlijk bewijs! Het enige bewijs zijn de graven met hun achter naam, een naam, heb ik kunnen geven, met zijn geboorte jaar, want ook die ontbrak! En nu? Ontbreek zijn sterfdatum, het jaar is 1945 meteen na de bevrijding van Japan en de onafhankelijk verklaring van Soekarno en Hatti en zo heeft opa? Niet mee gekregen wat er met zijn prachtig gezin gebeurde, in de jaren na zijn dood! Wel verloor hij zijn dochter uit tweede huwelijk Elisa Augustine 1907-1933, gelukkig maakte hij nog twee huwelijke mee 1934 en 1935 voor opa tot het verleden behoorden!

Bijna 45 jaar

Steeds moet ik aan je denken, het is October 2019 voor jou was het Augustus of September, misschien wel deze maand? Dat geen spoor van je achterbleef! Misschien bungelde je wel aan een koord? Heb je die als uitweg gebruikt, dit laatste geeft me het gevoel, dat je dapper ten einde kwam? Want drie keer is niet altijd scheepsrecht? Dit laatste weet je als geen ander! De gedacht zou ik ook graag behouden, het bespaart me de gruwelijke waarheid! De martelingen, vernederingen die je alweer moest ondergaan, dit zonder je kinderen om je heen! Misschien had je iemand getroffen daarvoor en had je een nieuw gezin, wat zou ik blij zijn voor je, als je eindelijk weer eens wist, wat geluk was? Met jou zamen heb ik geleden, ook al was er die afstand, tussen ons leven, jouw waanzin, huisde in me, kreeg onderdak en zo kroop ik door die straten en stegen, tussen kots en hondendrollen, zag ik dingen, die het daglicht niet kon velen! En zo kreeg ik vrij van school! Want ik moest voorkomen bij de rechtbank in Arnhem, misschien was je al dood? Vandaar mijn gelatenheid, waar vreugde heerste bij dit kinderloos gezin, adoptie was rond! En ik liep in het legen, mijn gedrag, werd minder en met haar, mijn omgeving, kleuren verbleekte en kil en Grouw, zwart en wit, stroomde door mijn aders, mijn longen proestte het uit en mijn neus, was wit omgeven, in de hoop troost te vinden, aan jou denken kon ik dan niet, ik was in het gevecht van overleven, zo als jij in die kampen, met al je lotgenoten, terwijl ze je uitscholden voor hoer! Ik heb je gewroken, ik werd weg gestuurd van school en daarmee, misschien wel behoed? Wie zal het zeggen? En als je wist wat ik gevonden heb? Je zou trots wezen! Dat weet ik zeker en met je Engels-Nederlandse accent, zou je zeggen! Goed gedaan “Bart” jij gebruikte geen verklein woorden, zo als in Nederland gebruikelijk is! Ik heb je foto’s, zelfs van je eerste huwelijk 1935, foto van opa en oma uit Nederlands-Indie en zijn vader en vrouw, ik heb alle documenten, vond zelfs de familieleden, alleen vele waren al dood, zij hebben de oorlog en daarna niet overleefd! Erg triest was het ook voor hen, die net als jij zo rond 49 jaar het loodje legde, als beloning voor al dat lijden? Te vergeefs? Jouw lot was niet minder er was niemand die mij een kaartje stuurde? Ja ik kreeg een foto van een achter nicht 1982? Henrietta Silvia Rozema- Thomas-Scheers, zelfs zij bleef vaag, moord, vermoord, dood, dat was je ieder geval wel met zekerheid en verder zou ik niet komen, zelfs niet in 2019, dus op de dag van vandaag? Geen document, geen graf! Een van de zovelen, hoop dat je botjes, geraamte ooit gevonden word, dat je niet in de fik bent gestoken of vermorzeld door een krokodil en waarom, doet iedereen, ook in Indonesie zo zenuwachtig? Als ik naar je vraag? En moet gevraagd worden of ik alles mag weten? Op een dag, dan kun je het me zelf vertellen, voorlopig nog niet, ik heb nog kinderen en kleinkinderen, die me niet kunnen missen, je zou trots wezen, dat weet ik zeker! Moeder wat is er gebeurd?

Zoeken, beperking aan de lijn

Zo was het team al klaar, nog voor ik van Schiphol vertrok, terwijl in mijn hoofd, al die vragen, ronddraaide! Duizend vragen lagen op mijn lippen, terwijl een warme servet geserveerd werd, door de stewardess in batik klederdracht, met de schoonheid van een maagd, bij nadere beschouwingen, vermoedelijk een moeder van een gezin, die werkte, gedreven, zonder een kik te geven, alert op gevaar, wat gelukkig niet aanwezig was! Zo als je leest blijf ik hangen, tussen dat vertrek van Schiphol en mijn aankomst en de daar tussen liggende gedachten, het is nu bijna anderhalf jaar geleden, voor mij is veel veranderd, zo ook voor mijn hulpen daar! Die ik meer en meer als vriend ga zien en waarderen, niet dat ik mijn ogen sloot? Ook zij tilden hun sluier voor mij open, maakte mij een deel,van hun leven? Zoveel anders als dat van mij? Dat andere leven-style, land, gewoonte, geuren, kabaal, getoeter, lach en buigingen, jullie stolen mijn hart! Als jullie praten? In jullie eigen taal? Dan kon ik niets volgen, maar dat was goed! Dat waren die momenten dat ik even op adem kon komen, terwijl jullie overleefde, want dat kreeg ik wel mee! En misschien was ik wel te druk met me zelf? Of had ik gewoon drie maanden moeten blijven? Waardoor ik nooit meer afstand had kunnen nemen van jullie leven! Mijn geboorte grond, mijn moederkoek, mijn verlangen van binnen en al besef ik goed, dat ik niet alles mocht vinden en zeker niet zo makkelijk, die goed keuring kwam niet van daar of hier en mochten jullie ooit vinden wat ik zoek? Dan neem het mee in je graf en geef het me dan! Overhandig mij die ontbrekende gegevens van mijn moeder en halfzusje, waarvoor ik kwam, zodat die leegte van binnen, eindelijk de waarheid te horen krijgt! En mijn geest niet hoeft te dwalen, zoals mijn moeder, mij riep!

Achterwaards poepgat in!

  • En zo dook ik weer in die navelstrengel, het klinkt eentonig, maar is het niet? Voor al die bedweters slaap verwekkend, gelukkig lezen ze deze verhalen niet? En haakte al af bij de inleiding! Bijna 24 uur zat ik in een vliegtuig en op de vele vliegvelden, voor ik lande in mijn geboorte land? Waar de warme lucht, mijn onderkoelde lichaam warmde, 66 jaar in een kikkerland, konden mijn oerklok niet veranderen! Daar heeft ook nooit, iemand zich druk overgemaakt? Behalve ik zelf? In gesmoorde protest handelingen en woorden, gedrag tot zelfmoord gedrag toe, dat werd me duidelijk daar in die navelstreng, op weg terug naar geborgenheid? De geborgenheid die ik ruw onttrokken ben, nooit te boven ben gekomen? Een trauma die zijn weerga niet kende en mijn moeder haar dood bracht, voortijdig of moet ik zeggen hardhandig? Want ondanks dat ik op papier er in films haar leven heb kunnen zien, kan ik slechts gissen, naar haar leed, met al haar lotgenoten, waar men zo koel op reageert in politiek en regeringen en het liefst vermeid, als of al dat leed voor niets is geweest? Geen hoger doel had, ieder geval zo snel mogelijk moest begraven worden, zo als de Japanners reeds bevolen hadden, net voor de atoombommen vielen en soms denk je? Was de dood niet genadiger geweest? Al dat onderzoek, al die chaos in mijn hoofd, al dat onderzoek, dat maakt dat ik niet normaal kan functioneren,in het dagelijks leven en me daar voor moet verantwoorden? Samen met mijn moeder? En al die andere lotgenoten, kreupel door, doorstaan leed, wat niemand wil begrijpen? En ze vermijd als de pest, terwijl als lepralijders, steeds een stukje waardigheid afvalt!