Een walnoot die kraakt!

Daar was je weer, een paar jaar geleden kreeg ik je foto, een stralende foto met je kind? Het is een onderdeel van een leuke dag in de tropen, met familie en vrienden, alleen heb ik die enorme grote vraag? Wat is je voornaam? Wat is de naam van je dochter? Zijn jullie door die verschrikkelijke oorlog met Japan gekomen en alles daarna? Levend? heeft je dochter een gezin gesticht? Kreeg ze kinderen, vermoedelijk heb ik een foto van je! gemaakt in Utrecht rond 1890-1900, deze foto hier schatten we rond 1925-1930 je dochter 11a 13 jaar? Meer weet ik niet dan Dat je of een zus of zusje bent uit het eerste huwelijk van Opa Willem Mackaij-Mackay of je zou een nichtje kunnen wezen? Via Jan Trappel een verre neef van me, kreeg ik te horen, dat er nog een familie Mackay-Mackaij naar Nederlands-Indie vertrok, rond die tijd eerste foto? Maar het kan ook een foto zijn gemaakt in Utrecht, bij een bezoek aan Nederland, dit laatste werd geopperd door een verre, verre verwant! Dit gebeurd als je gaat zoeken en vragen? Kijk waar ik al ben gekomen, al zijn er foto’s die ik niet mag delen! En zo hoop ik dat op een dag! Een klein kind of achter klein kind zegt? Verrek dat is overgroot moeder of oma, of mijn tante? Het antwoord zou een leegte opvullen! En deze foto namen, namen waar iemand mee geboren word en sterft en voor het na geslacht blijft voort bestaan! Want een tante en nicht ben je van me, hoe je het draait of keert!

Borsten en geen sex

Natuurlijk was het even zoeken? Welke foto zet je nu bij zo’n text? Deze man, mijn opa, die ik nooit gezien heb, laat staan iets herkenbaars in vind? Als technisch tekenaar werkte hij in de KNIL, vocht zelfs een jaar in Atjeh mee en kreeg hiervoor en medaille en een voor trouwe dienst! Hij huwde twee keer, verloor zijn beide vrouwen vroeg en huwde beide jong, dus hij had smaak en had veel kinderen verwekt, in het onderzoek naar hem, kwam ik in de USA zijn naam tegen en in England volkstelling, zijn naam en namen van een der vrouwen, gelukkig bezit ik zijn geboorte bewijs, anders zou opa in drieën gesplitst zijn! Van zijn eerste vrouw? Helene Jacoba Engeler weten we niet zeker of de foto van haar is? Ze baarde in korte tijd 7 kinderen en stierf 1894 31 jaar jong, de foto die we hebben, geeft een magere vrouw weer, maar zo als gezegd geen zekerheid? Zijn tweede vrouw huwde hij 1896 negentien jaar en overleed 1923 dus was 46 jaar jong, Willem bleef 16 jaar alleen achter en blies zijn laatste adem uit in 1938, hem is bespaart gebleven de tweede wereld oorlog, maar niet zijn kinderen, van zijn kinderen weten we dat enkele een vroege dood stierven en ieder geval drie, kwamen om in de Bersiap periode in Batavia, bij elkaar gedreven uit hun huis gesleurd, de drie gaven zijn bij de “graven stichting” van hen, ze zijn zo onherkenbaar geweest, dat men alleen de achternaam had? Dit natuurlijk aan de hand van oog getuigen, die wisten welke familie uit huis gesleept werden om op gruwelijke wijze te verdwijnen, hier van ontbreekt, natuurlijk bewijs! Het enige bewijs zijn de graven met hun achter naam, een naam, heb ik kunnen geven, met zijn geboorte jaar, want ook die ontbrak! En nu? Ontbreek zijn sterfdatum, het jaar is 1945 meteen na de bevrijding van Japan en de onafhankelijk verklaring van Soekarno en Hatti en zo heeft opa? Niet mee gekregen wat er met zijn prachtig gezin gebeurde, in de jaren na zijn dood! Wel verloor hij zijn dochter uit tweede huwelijk Elisa Augustine 1907-1933, gelukkig maakte hij nog twee huwelijke mee 1934 en 1935 voor opa tot het verleden behoorden!

Bijna 45 jaar

Steeds moet ik aan je denken, het is October 2019 voor jou was het Augustus of September, misschien wel deze maand? Dat geen spoor van je achterbleef! Misschien bungelde je wel aan een koord? Heb je die als uitweg gebruikt, dit laatste geeft me het gevoel, dat je dapper ten einde kwam? Want drie keer is niet altijd scheepsrecht? Dit laatste weet je als geen ander! De gedacht zou ik ook graag behouden, het bespaart me de gruwelijke waarheid! De martelingen, vernederingen die je alweer moest ondergaan, dit zonder je kinderen om je heen! Misschien had je iemand getroffen daarvoor en had je een nieuw gezin, wat zou ik blij zijn voor je, als je eindelijk weer eens wist, wat geluk was? Met jou zamen heb ik geleden, ook al was er die afstand, tussen ons leven, jouw waanzin, huisde in me, kreeg onderdak en zo kroop ik door die straten en stegen, tussen kots en hondendrollen, zag ik dingen, die het daglicht niet kon velen! En zo kreeg ik vrij van school! Want ik moest voorkomen bij de rechtbank in Arnhem, misschien was je al dood? Vandaar mijn gelatenheid, waar vreugde heerste bij dit kinderloos gezin, adoptie was rond! En ik liep in het legen, mijn gedrag, werd minder en met haar, mijn omgeving, kleuren verbleekte en kil en Grouw, zwart en wit, stroomde door mijn aders, mijn longen proestte het uit en mijn neus, was wit omgeven, in de hoop troost te vinden, aan jou denken kon ik dan niet, ik was in het gevecht van overleven, zo als jij in die kampen, met al je lotgenoten, terwijl ze je uitscholden voor hoer! Ik heb je gewroken, ik werd weg gestuurd van school en daarmee, misschien wel behoed? Wie zal het zeggen? En als je wist wat ik gevonden heb? Je zou trots wezen! Dat weet ik zeker en met je Engels-Nederlandse accent, zou je zeggen! Goed gedaan “Bart” jij gebruikte geen verklein woorden, zo als in Nederland gebruikelijk is! Ik heb je foto’s, zelfs van je eerste huwelijk 1935, foto van opa en oma uit Nederlands-Indie en zijn vader en vrouw, ik heb alle documenten, vond zelfs de familieleden, alleen vele waren al dood, zij hebben de oorlog en daarna niet overleefd! Erg triest was het ook voor hen, die net als jij zo rond 49 jaar het loodje legde, als beloning voor al dat lijden? Te vergeefs? Jouw lot was niet minder er was niemand die mij een kaartje stuurde? Ja ik kreeg een foto van een achter nicht 1982? Henrietta Silvia Rozema- Thomas-Scheers, zelfs zij bleef vaag, moord, vermoord, dood, dat was je ieder geval wel met zekerheid en verder zou ik niet komen, zelfs niet in 2019, dus op de dag van vandaag? Geen document, geen graf! Een van de zovelen, hoop dat je botjes, geraamte ooit gevonden word, dat je niet in de fik bent gestoken of vermorzeld door een krokodil en waarom, doet iedereen, ook in Indonesie zo zenuwachtig? Als ik naar je vraag? En moet gevraagd worden of ik alles mag weten? Op een dag, dan kun je het me zelf vertellen, voorlopig nog niet, ik heb nog kinderen en kleinkinderen, die me niet kunnen missen, je zou trots wezen, dat weet ik zeker! Moeder wat is er gebeurd?

Zoeken, beperking aan de lijn

Zo was het team al klaar, nog voor ik van Schiphol vertrok, terwijl in mijn hoofd, al die vragen, ronddraaide! Duizend vragen lagen op mijn lippen, terwijl een warme servet geserveerd werd, door de stewardess in batik klederdracht, met de schoonheid van een maagd, bij nadere beschouwingen, vermoedelijk een moeder van een gezin, die werkte, gedreven, zonder een kik te geven, alert op gevaar, wat gelukkig niet aanwezig was! Zo als je leest blijf ik hangen, tussen dat vertrek van Schiphol en mijn aankomst en de daar tussen liggende gedachten, het is nu bijna anderhalf jaar geleden, voor mij is veel veranderd, zo ook voor mijn hulpen daar! Die ik meer en meer als vriend ga zien en waarderen, niet dat ik mijn ogen sloot? Ook zij tilden hun sluier voor mij open, maakte mij een deel,van hun leven? Zoveel anders als dat van mij? Dat andere leven-style, land, gewoonte, geuren, kabaal, getoeter, lach en buigingen, jullie stolen mijn hart! Als jullie praten? In jullie eigen taal? Dan kon ik niets volgen, maar dat was goed! Dat waren die momenten dat ik even op adem kon komen, terwijl jullie overleefde, want dat kreeg ik wel mee! En misschien was ik wel te druk met me zelf? Of had ik gewoon drie maanden moeten blijven? Waardoor ik nooit meer afstand had kunnen nemen van jullie leven! Mijn geboorte grond, mijn moederkoek, mijn verlangen van binnen en al besef ik goed, dat ik niet alles mocht vinden en zeker niet zo makkelijk, die goed keuring kwam niet van daar of hier en mochten jullie ooit vinden wat ik zoek? Dan neem het mee in je graf en geef het me dan! Overhandig mij die ontbrekende gegevens van mijn moeder en halfzusje, waarvoor ik kwam, zodat die leegte van binnen, eindelijk de waarheid te horen krijgt! En mijn geest niet hoeft te dwalen, zoals mijn moeder, mij riep!

Achterwaards poepgat in!

  • En zo dook ik weer in die navelstrengel, het klinkt eentonig, maar is het niet? Voor al die bedweters slaap verwekkend, gelukkig lezen ze deze verhalen niet? En haakte al af bij de inleiding! Bijna 24 uur zat ik in een vliegtuig en op de vele vliegvelden, voor ik lande in mijn geboorte land? Waar de warme lucht, mijn onderkoelde lichaam warmde, 66 jaar in een kikkerland, konden mijn oerklok niet veranderen! Daar heeft ook nooit, iemand zich druk overgemaakt? Behalve ik zelf? In gesmoorde protest handelingen en woorden, gedrag tot zelfmoord gedrag toe, dat werd me duidelijk daar in die navelstreng, op weg terug naar geborgenheid? De geborgenheid die ik ruw onttrokken ben, nooit te boven ben gekomen? Een trauma die zijn weerga niet kende en mijn moeder haar dood bracht, voortijdig of moet ik zeggen hardhandig? Want ondanks dat ik op papier er in films haar leven heb kunnen zien, kan ik slechts gissen, naar haar leed, met al haar lotgenoten, waar men zo koel op reageert in politiek en regeringen en het liefst vermeid, als of al dat leed voor niets is geweest? Geen hoger doel had, ieder geval zo snel mogelijk moest begraven worden, zo als de Japanners reeds bevolen hadden, net voor de atoombommen vielen en soms denk je? Was de dood niet genadiger geweest? Al dat onderzoek, al die chaos in mijn hoofd, al dat onderzoek, dat maakt dat ik niet normaal kan functioneren,in het dagelijks leven en me daar voor moet verantwoorden? Samen met mijn moeder? En al die andere lotgenoten, kreupel door, doorstaan leed, wat niemand wil begrijpen? En ze vermijd als de pest, terwijl als lepralijders, steeds een stukje waardigheid afvalt!

De Lodder en de Prud’Homme

Zelden, zo zelden een foto uit Nederland, met vreemde mensen er op? Wel huizen op de achtergrond, die bekend voorkomen en zijn gezicht is onherkenbaar familie, weer een oom? Weer een tante, kinderen, nooit ontmoet, jaren naar gezocht , want van naam had ik ze al! Ik weet nu al die andere namen, ik weet nu meer over hun verhaal zo triest en kort, zoals een slager een worst in plakjes sneed en zelf het kontje in vierendeelde, om maar niets te verspillen? Van “haar”verleden is weinig bekend, was zij al eerder gehuwd geweest? Dan 1950? Wel weten we de namen van haar ouders, ben ook nog geen kampkaart tegen gekomen, wel die van “zijn” familie! Dat meisje is geadopteerd, geboren in de periode van mijn Japanse half zusje en stilletjes hoop ik dat zei het is? Al weet ik dat ze een vreemde achternaam heeft? Een naam? Nooit van gehoord? Dus die naam! weer verder gaan onderzoeken? Er komt geen einde aan? Ik krijg via “indische4ever” een lange lijst met namen, niet echt op volgorde, via Stamboom forum een kreet! Van wie zijn ze? Deze familie “Prud’Homme de Lodder”, kreeg toestemming een dubbele naam te dragen, dus je had “DeLodder” en “Prud’Homme “toen, maar ook nu, soms vind je, je naam gewoon te lang! Nu heeft deze familie de zelfde reis onder nomen naar de USA, net als zijn andere familie en een deel bleef in Nederland en zo blijft de vraag? Waarom was er geen onderling contact? Waarom nam niemand die moeite? En waarom ben ik de genen? Die iedereen bij elkaar brengt of ieder geval hun geschiedenis! En zo vermoed ik dat dit gekomen is? Omdat een ieder alles moest doen, om zijn gezin draaiende te houden! En toen misschien de behoefte kwam? Was het te laat? Ze leefde net in die periode, dat FB niet bestond en de PC in de kinderschoenen? En My Heritage bijna on betaalbaar was! En voor hen het eigenlijk allemaal niet meer hoefde, zij hadden de klappen van de Japanse bewaker gehad en de klappen van het leven? En wat daarna zou volgen! En nog steeds miskend! Niet erkend?

Vogels kakken ijspegels

Je bent weg, je bent niet meer! Eens was je mijn aanstaande zwager, eens werd je mijn zwager? Eens werd je mijn ex zwager en in eens was je weg? Dit laatste ben ik wel gewend, mijn leven is er doordrenkt van? Maar een mens als jij? Als jongeman best knap van uiterlijk? In het spel, verschrikkelijk? Je won altijd, hoe we ook speelde, we kregen je niet klein en jij als enige blanke, tussen ons Indo in? Je was geen mietje, al noemde ik je wel zo! Je was verre van gek, berekenend, soms krenterig, maar daar kon je ook niets voor? Ik zie ons nog gaan, op bezoek bij Theo Wessel, daar naar zuid Frankrijk? Met twee stellen, twee zussen en wij, in die kleine rode kleine Datsun, wat was je trots? En terecht, tot ergens onderweg, een balk zich door de voorruit boorde, gelukkig zonder gewonden, daar aan voor af? Die hele helse rit? Een voorteken aan de wand, die wij allemaal niet zagen, een voorteken die bijna 40 jaar zou duren? Een neergaande spiraal, van een reeds gewonde vogel, die vloog naar de zon! We vertrekken uit Nijmegen met een pak sneeuw, zoveel sneeuw, dat we er bijna gek van werden, die ruiten wissers konden de vlokken niet bij houden en de afslag naar Montpellier, die liet je rechts liggen, eigenwijs! als je was? Ergens bij Arles konden we omdraaien, waardoor we weer enkele uren verloren, na precies 24 uur bereikte we, de toppen bij Lodeve, waar we uitstapte in het donker, voor dat we afdaalde naar onze bestemming? Wat jij niet zag? En ik wel! Was die schoonheid, die kerstkaart in het echt? Een fractie van een seconde, die het leven een wending zou geven, voor ieder van ons 4, op zijn eigen manier? We zouden nog duizend doden sterven? Nog vele dierbare verliezen? Maar ook nieuw geborenen, nieuwe verbintenissen vonden plaats, verdriet en blijdschap, soms in overvloed? Nijmegen was voor jou je haven, daar voelde je je thuis, daar werd je ook beroofd, van het weinige wat je bezat, het leven zat je niet mee? Je wilde zo graag? Maar wist niet hoe? En zo enkele maanden geleden, bij de herdenking van het bombardement van Nijmegen, stippelde ik je reis uit? Die je zou brengen naar tropische streken, geuren, mensen met een lach? Maar naar ik vernam! Had de drank je in een greep, die je, je verdriet tijdelijk liet vergeten? En was je even die man, in gedachte, die je ooit was? Maar naar je gezicht en woorden te oordelen? Kwam dit bericht niet, echt onverwacht, “kwam” het eerder als een verlossing? Al was ik liever, weer met je naar de bergtop gereden, waar jammer genoeg de sneeuw is verdwenen, het uitzicht verstoord word door windmolens, maar als je in de goede hoek kijkt, dan zie je nog iets van die droom? Die jij niet kon zien? En ik weet dat ik dit kan vertellen, namens je ex schoon familie? Je bent altijd in ons hart gebleven en zien jou stralende gezicht? Als jij weer een spelletje won? Ad of Adje Meerdink we zijn trots, je te hebben mogen kennen en al dat andere vergeten we maar snel, we zijn bedroeft, dat mag je heus wel weten, we hadden je nog langer bij ons gehad, met groeten van de familie Kleijn!